Rinpi Khua Phun Kalning

Rinpi khua ah bawi phun ah ruahmi hna cu Ciokip phun le Sangkim phun an si. Cucaah Ciokip pawl nih an chim tawnmi cu "Ciokip kan van Ni" ti a si tawn. Nika tiangin anmah ta ah ruat hna seh law a dawh. Sangkim phun cu Ciokip chan (7)nak ah a ṭemi an si tiah Pu Phir Kio nih a ṭial. Ciokip chan (7)nak cu Lian Vawng le Mang Khal chan in a ṭe mi an si. Ciokip cung le tang zong Mang Khal chan in kan i ṭhen. Rinpi khua miphun phun (12) kan um tiah Pu Phir Kio nih a record chungah a rak ṭial. Cu hna cu:-

(1) Ciokip 

(2) Sangkim 

(3) Bawitiam 

(3) Hlawmngan 

(4) Thangdun 

(5) Tleirang 

(6) Haizang 

(7) Khenglawt 

(8) Zaathang 

(9) Lawhar 

(10) Manghreng 

(11) Fantu hna an si. 

RINPI RAKAWR AN UM LIO KONG

April 12, 2017

|

Salai Ni Peng Ling

Rakawr cu Rinpi ram chung fingtlang hawrkuang pakhat a si. Rinpi hna Rakawr ah an um lio ahcun ral nakin an chim deuhmi cu mangṭam (Rinpi holh in Paam) hi a si. Ruahpi sur loin kum caan saupi a um caah rawl ei awk an ngei hna lo ti a si. Ram lakah Kaihra, Bahra, Phinṭhu, Pangah, Bantee, tbk eimi phunkip kawl in an vak vai ti a si. Pa pawl nih ram zong an vai. Cuticun har ngai in rawl-ei awk kawl pah in ram lakah mi tampi an nunnak a liam ti si. Cheukhat cu Kaihra an co i khor chungah an thi beh. Cheukhat Bantee phor pah in seihnam he an thi pah hna ti si.

Cu chan lioah cun Ciokip phun a simi unau cheukhat zong rawl ei awk thinghnah rampar kawl pah in Dongva cu cho hrawn in an hrawng.  Culakah pakhat pa nih cun Tai ka pa lai tiah a ti caah Taipa Ciokip an ti. Rakawr ah a tangmi Ciokip phun pakhat nih cun kei cu ka kal lai lo Kaihra ka co lai a ti i, Kaico Ciokip tiah an sak beh. {Taipa timi phurchum kha a si} Cuticun Taipa Ciokip le Kaico Ciokip tiin rak auhnak zong a rak um bal.

RINPI KHUA ZUMTU HMASA PU TLEI ZARH TUANBIA

Pu Tlei Zarh Tuanbia

April 7, 2017

|

Salai Ni Peng Ling

Introduction

Lai miphun kong chimrel tik ah Lai miphun le krifa kan sinak hi tthen awk a ttha lo. Cubantukcun Carson le Laura zong philh awk an ttha ve lo. RImpi kong chimruah tik ah Pu Tlei Zarh le Pi Ci Can kong zong hi philh awk a ttha ve lo. Carson le Laura nih Lairam le Laimiphun sin ah Pathian thawngttha bia ceunak an phorh bantuk in Pu Tlei Zarh le chungkhar zong nih cu tlaici cu an cin in Rimpi ah an tuh ve. Cu zumhnak tlaici nih nihin Rimpi khua a ceuter dih ve  cang.

Pu Tlei Zarh cu Ciokip hrinsor a si. Pu  Hlawn Hniar le Pi Za Can nih 1856 kum ah an hrin mi fapa fangkhat a si. Al Tlir timi U pakhat a ngei nain a thih tak. Pu Hlawn Hniar cu Rimpi khua ttio tak a si dih hnu ah, mizeihmanh an um ti lo ii saram tlonlennak bantuk ah a si cang mi cu a hrul tthan tu a si. Rimpi khua a um hmasat bik tthan tu a si. Hlawn Hniar pa cu Pu Ngei Dun a si. Ngei Dun cu Pu Zung Suak fa. Pu Hlawn Hniar Unau hna cu Pu Za Lian le Pu Hlei Bik an si. PU Tlei Zarh cu a unau nih an thih tak dih caah a min taktak a si mi Hnia Tling cu hlawt in a nu le pa nih Nu le Pa kil kawi tu ah nungdam hram seh ! Thi a ngah lo tiin Tlei Zarh cu an sak nak a si.Tlei Zarh timi Thih Zarh ti he ai khat. Zarh kan timi cu “a si ding ah a tha lo mi thil hna kha zarh kan ti”. Example :- “ Raril phongh cu a zarh.  Nipini lokal cu a zarh.”

RINPI [ THLANGKHUM KHUA TLAKNAK TUANBIA]

THLANGKHUM AH RINPI AN UM LIO

01|06|2017: (Thursday)

            Tlangkhum hi Rinpi khuachung i a ummi Lai Sawn phun nih an tlak hmasat bikmi hmunhma horkuang pakhat a si.

Pu Ngun To nih cun "SIMPI nih Fapa (8) a hrin hna. Rual Phur, Sim Sio, Ni Nul, Than Tai, Lai Sawn, Hrang Lian, Far Hmuai an si" tiah a ti. Asinain Simpi cu khua min a si. Lai miphun hna nih Lai tlang kan kai ka te ah an um cionak hmun a si. Asinain Pu Ngun To zong nih Thlang Khum a tlaktu cu Pu Lai Sawn a si timi cu a fehter ve.

Pu Lai Sawn hrinsor hna chankal ning Rinpi hna nih kan theih ningin cun Pu Lai Sawn fa cu Pu Con Pok a si. Pu Con Pok cu Pu Thang Thawng pa a si. Pu Thang Thawng cu Pu Lian Hngal pa a si. Pu Lian Hngal cu Pu Bil Hmung pa a si. Thlangkhum hi Rakawr hnu ah an i ṭhialnak hmun ram si dawh a si. Thlangkhum an um ahhin Rinpi hna cu an ngei, an lian, ti le rawl kong ah hnangam in an um cang.

RINPI ( SAHRUAI & ZAAMCIIN KHUATLAKNAK TUANBIA)

SAHRUAI

            Sahruai khua kong chim tikah Falam ral kong hrelh awkah a ṭha lo. Hlan kan pipu hna cu dingtlu lairel vanhram khuazing an biak bantukin minung nunnak lak cu lainawn an ti. An ṭih tuk. Asinain ṭhatlonak dohnak ahcun thih zong an ṭih fawn lo. Mi pakhat nih mi a thah ahcun phuhlam timi a um. Sahruai khua cu Pu Hoi Dun nih a tohmi khua a si. Pu Hoi Dun cu Rinpi khua ah a ummi Tang Sangkim phun a si. Sangkim phun zong hi Cung le Tang in an um ve. Umnak horkuang zoh in i auhnak sawhsawh a si. Asinain tinco mi Loram hmunhma ai dang.

 

            Pu Hoi Dun nih Kawl a tlawn tikah Falam cozah nih an uknak Natchaung khua ah kawl he, Lai he sal ah a tlaih tak lengmang hna. Cucu Natchawng khuami pawl nih Rinpi pawl nih sal ah an kan tlaih tiah Falam cozah cu an chimh tikah Falam cozah nih Rinpi cu atu hnu ah sal tlai ti hna hlah uh, tiah ralrinnak a pek hna. Asinain Pu Hoi Dun cu a zei poi hen loin, fa a ngeihnak thlakhat lawng a simi Nu pakhat cu sal ah a tlaih. Ka fa ka la ta lai a ti zong ah a duh lo. Cuticun hramhram in sal ah a tlaih. Cu kong cu Falam cozah nih an theih tikah an thin a hung tuk hringhran. Falam cozah nih Rinpi sinah sal tlaitu minung maw nan kan kuat lai? Nan khua nih maw a tuar lai? tiah an ti hna. Rinpi khuabawi tlangpi, Lawki bawi vialte nih Pu Hoi Dun cu Falam kut ah pek dingin an lung a tling.

RINPI KHUA BORUAK

Rinpi Baptist Church Log

MIRUM HNA ZULH MI LAM

       Tuanbia cahmai ah Babylon nakin khuapi dawh le khuapi rum an lo. Khua rum le khuaṭha pakhat a si. Sui le ngun, lungvar hna a tamnak hmun khuaruahhar pakhat zong a si. Asinain Babylon cu Euphrates tiva pawngah a ummi khua pakhat a si. Vawlei tang thilchuak le mansung lungvar hna an chuahnak hmun a si lo. Inn saknak lung hmanh a chuahlonak hmun ram a si. Tisik anhnah cintlaknak caah ruah tihang ṭha tein a tlak lonak hmun ram a si.

        Babylon khua cu minung thilti khawhnak in ṭamhmawihmi khuaram pakhat a si. Hi khuapi chungah thil lianngan a ummi vialte cu minung nih an serchommi thil lawngte an si. Zeihmanh a um lomi khua cu khua dawh le khua rum siding in a ram chungmi minung hna fimthiamnak in an ser.

Babylon nih kokek sinin a hmuhmi thil pahnih lawng a um. Cucu vawlei vawr le tiva lawng a si. Ruahpi a herh zat in a sur lo caah tiva ah a luangmi ti cu an dil. Cun an ram chungah kal ter in cintlaknak hmun ah ti an pek. An cintlakmi ti an toih kho. Cucu vawlei tuanbia ah a hmasatbik ti peknak lei Engineering a thoknak a si.

      Babylon khua cu an siangpahrang hna nih a dotdot in an uknak lamthluan ah ramdangmi dohnak le tuknak tampi an tong. An rumnak le an ngeihchiah nahchuah in a rak dotu zong tampi an um. Tuanbia cahmai ah Babylon siangpahrang hna cu an fimnak le na thilti khawhnak cungah upatnak a hmu mi an si.